Naukowcy odkryli „kod genetyczny” przyszłych pandemii: Jak przewidzieć kolejne globalne zagrożenie?

Światowa społeczność naukowa znajduje się na progu rewolucji w sposobie, w jaki prognozujemy przyszłe pandemie. Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu zdołali ustalić wspólne cechy ewolucyjne patogenów, które posiadają potencjał do wywołania globalnego kryzysu zdrowotnego, podobnego do COVID-19.

Według badania opublikowanego w czasopiśmie Refractor, klucz do zapobiegania kolejnym masowym infekcjom tkwi w wczesnym rozpoznawaniu niebezpiecznych sygnałów w ewolucji wirusów. Analiza setek patogenów pozwala ekspertom odróżnić lokalne infekcje od tych, które mają realną szansę uczynić świat epicentrum pandemii.

Wirusy RNA: Największe wyzwanie
Głównym źródłem ryzyka są wirusy RNA. W przeciwieństwie do struktur DNA, kwas rybonukleinowy mutuje niezwykle szybko, co pozwala patogenom błyskawicznie adaptować się do ludzkiego organizmu. Chociaż tylko niewielka część znanych wirusów RNA może infekować ludzi, ich zdolność do transformacji jest krytycznym czynnikiem ich przetrwania.

Od zwierząt do ludzi: Ryzyko zoonoz
Duża część niebezpiecznych wirusów to tzw. zoonozy – infekcje przechodzące ze zwierząt na ludzi. Podczas gdy niektóre wirusy, takie jak wścieklizna, nie wykazują zdolności do łatwego przenoszenia się między ludźmi, inne – jak ptasia grypa – utrzymują wysoki poziom niepokoju wśród naukowców ze względu na nieustanne mutacje. Eksperci ostrzegają, że jeśli taki wirus trafi do gęsto zaludnionego obszaru miejskiego, ryzyko niekontrolowanego wybuchu zachorowań jest ogromne, podobnie jak w przypadku wirusa Ebola w 2014 roku.

Model już działa
Opracowany model udowodnił już swoją skuteczność, identyfikując potencjalne zagrożenie ze strony wirusów takich jak chikungunya, Zika czy małpia ospa, zanim wywołały one masowe epidemie. Naukowcy podkreślają, że największe zagrożenie stanowią wirusy, które są bliskimi krewnymi już znanych ludzkich patogenów, ale rozwijają się niezależnie w świecie zwierząt – dokładnie tak, jak stało się z SARS-CoV-2.

Według badaczy przyszła ochrona przed pandemiami nie będzie zależała wyłącznie od szczepionek, ale od zdolności globalnego systemu nadzoru do wykrywania niebezpiecznych patogenów w ich pierwszych dniach pojawienia się, zanim zdołają one niewidocznie rozprzestrzenić się w populacji.