Yapay Zekada Şeffaflık: AB, Sentetik İçerik ve Deepfake Etiketleme İçin Yeni Kılavuzlar Açıkladı

Avrupa Komisyonu, yapay zeka (YZ) sistemlerini uygulayan geliştiricilerin ve şirketlerin yeni şeffaflık gerekliliklerine uymalarına yardımcı olacak ayrıntılı kılavuzları açıkladı. Bu kurallar, AB Yapay Zeka Yasası (AI Act) çerçevesinin bir parçasıdır ve 2 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Yeni kuralların temel odak noktası, kullanıcıların bir insan yerine yapay zeka ile etkileşime girdiklerini ve tükettikleri içeriğin algoritmalar tarafından oluşturulduğunu veya manipüle edildiğini bilmelerini sağlamaktır. Sağlayıcılar, özel araçların sentetik materyali kolayca tanımlamasına olanak tanıyan makine tarafından okunabilir etiketler uygulamakla yükümlü olacaklardır.

Bilgilendirme ne zaman gereklidir?
Yeni kılavuzlara göre, kullanıcılar aşağıdaki durumlarla temas ettiklerinde açıkça bilgilendirilmelidir:

• Deepfake içerik;
• İnsan editoryal denetiminden geçmemiş, kamu yararını ilgilendiren materyaller;
• Duygu tanıma sistemleri;
• Biyometrik kategorizasyon sistemleri.

Günlük işlerde aşırı bürokrasiyi önlemek amacıyla, kuralların otomatik yazım veya dilbilgisi düzeltme gibi rutin editoryal görevleri kapsamadığını belirtmek önemlidir.

Geçişi kolaylaştırmak için Komisyon, kuruluşlara hukuki güvenlik sağlayacak gönüllü bir "Uygulama Kodu" da önermektedir. Aynı zamanda, güncel kılavuzlar ve destek için bir kaynak görevi görecek özel bir bilgi merkezi olan AI Act Service Desk oluşturulmuştur.

Temel hükümler Ağustos 2026'da başlasa da, halihazırda piyasada olan sistemler için bir geçiş dönemi bulunmaktadır. Bu sistemlerin yeni etiketleme ve izlenebilirlik gerekliliklerine uyum sağlamaları için 2 Aralık 2026 tarihine kadar süreleri olacaktır.