Mimi Vitkova: Sağlık sistemi iflasın eşiğinde; hastaların maliyetleri Avrupa'nın en yüksekleri arasında

Özel hastanelerin ilaç satın alırken kamu ihalesi yapması yönündeki yeni gereklilik doğru yönde bir adımdır ancak geç kalınmıştır. Eski Sağlık Bakanı Dr. Mimi Vitkova, sektördeki değişiklikleri yorumlarken bu noktayı vurguladı.

Uzmana göre, bu tür önlemler Avrupa Komisyonu tarafından devlet ve özel sağlık kuruluşları arasındaki koşulları eşitlemek amacıyla önerilmektedir. Ancak Vitkova, sürecin daha geniş kapsamlı olması gerektiğini, sadece ilaçları değil, kamu kaynaklarıyla finanse edilen tüm tıbbi ekipman ve cihazları da kapsaması gerektiğini ekliyor.

Vitkova'nın belirttiği en ciddi sorunlardan biri, tıbbi ürün fiyatları üzerindeki etkili kontrolün eksikliğidir. Farklı hastanelerdeki aynı sarf malzemelerinin maliyetleri arasındaki absürt farkın altını çiziyor; örneğin, kalite ve üretici aynı olmasına rağmen aynı bir stent bir kurumda 2000 leva, diğerinde ise 5000 leva tutabiliyor.

İlaçlarda düzenleme mekanizmaları mevcutken, implantlar ve sarf malzemelerinde kontrol neredeyse hiç yok. Bu durum, vatandaşların çok büyük ek ödemeler yapmasına neden oluyor. Dr. Vitkova, bireysel prosedürler için on binlerce levaya ulaşan tutar örneklerini vererek, "Avrupa'nın hiçbir yerinde hastaların yaptığı ek ödeme bu kadar yüksek değil. Bizde bu oran tüm sağlık harcamalarının yaklaşık %40'ına ulaşıyor" dedi.

Eski bakanın eleştirileri sistemin yapısal verimsizliğine de yöneliktir. Bulgaristan'daki hastane sayısının 1997'deki 144'ten günümüzde 340'ın üzerine çıkmasına rağmen, bunun sağlık göstergelerinde bir iyileşme sağlamadığını belirtiyor. Aksine sistem, sağlık kuruluşlarının gelirleri doğrudan kabul edilen hasta sayısına bağlı olduğu için aşırı hastaneye yatışları teşvik ediyor.

Personel konusunda ise Dr. Vitkova, sorunun doktorların mutlak sayısında değil, dengesiz dağılımında olduğunu düşünüyor. Büyük şehirler doktorlarla doluyken, bazı bölgeler kilit uzmanlara erişim sağlayamazken; özellikle hemşirelerde, patologlarda ve pediatristlerde ciddi bir eksiklik gözlemleniyor.