Między Wiedniem a językiem ojczystym: Jak narodził się słoweński modernizm poetycki

Modernizm nie jest tylko nurtem literackim, lecz wielką reakcją przeciwko temu, co przestarzałe, zrodzoną w rozdzierającym społeczno-polityczne zmiany świecie przejścia ze wsi do przemysłowego miasta. W wywiadzie z Vladislavem Khristovem, Lyudmil Dimitrov analizuje, jak te zmiany przekształcają nie tylko codzienność, ale także samą estetykę kultury europejskiej.

Według Dimitrova, modernizm pojawia się jako „równy start” dla różnych narodów, oferując im wspólną fikcyjną przygodę, która wzbogaca sztukę. Podkreśla on, że choć krótszy niż Renesans czy Romantyzm, modernizm jest potężną siłą, która transformuje normy i style literackie.

W rozmowie poruszana jest również definicja gatunku. Dimitrov twierdzi, że „czyste gatunki” są raczej koncepcją wirtualną, a każde dzieło ma charakter hybrydowy i eklektyczny. Dokonuje także ważnego rozróżnienia między symbolizmem a awangardą: podczas gdy symbolizm jest „strefą buforową” romantyzmu, skupioną na introwertyzmie i mistycznym wglądzie, awangarda jest zaangażowana politycznie i uliczna.

Szczególną uwagę poświęcono kontekstowi słoweńskiemu. Specyficzna tożsamość Słoweńców kształtowała się w ramach Austro-Węgier, gdzie wpływy kulturowe były głównie niemieckojęzyczne. Dimitrov zauważa, że wielcy słoweńscy klasycy byli wychowankami Wiednia, ale świadomy wybór pisarzy, takich jak France Prešeren, by tworzyć w swoim ojczystym języku, był kluczowy dla budowy narodowego kanonu literackiego i profilu estetycznego narodu.