Haziran ayında rekor deflasyon: Ağustos ayında Bulgar tüketicileri ne bekliyor?

Haziran ayında Bulgaristan, son 15 yılın en önemli deflasyonlarından birini yaşadı. Ulusal İstatistik Enstitüsü (NSI) verilerine göre, aylık tüketici fiyat endeksi %0,9 oranında düştü; bu durum 2015 yılında gözlemlenen derin düşüşlerle kıyaslanabilir düzeyde.

Bu düşüşün temel itici gücü, yakıt fiyatlarındaki keskin düşüş ve bazı gıda ürünlerinin mevsimsel olarak ucuzlamasıdır. "Ulaşım" kategorisindeki düşüş %3,3'e ulaşırken, en büyük düzeltme propan-butan (-%14,1) ve dizel (-%9,4) fiyatlarında görüldü. Gıda sektöründe ise düşüş %1,9 olarak gerçekleşti; domates, salatalık ve biber gibi mevsimlik sebzelerde önemli bir ucuzlama kaydedildi.

Olumlu eğilime rağmen, Politika Araştırmaları Enstitüsü (IPI) ekonomistleri, bunun enflasyonun kalıcı olarak kontrol altına alındığının bir işareti olmadığını vurguluyor. Bunun nedeni istikrarsız enerji piyasasıdır; ABD ve İran arasındaki gerilimin geçici olarak yatışmasının ardından Brent petrol fiyatları hızlı bir yükseliş eğilimine girdi ve Temmuz ortasına gelindiğinde Haziran sonuna göre %15'ten fazla artış gösterdi.

Enerji risklerinin yanı sıra, tüketicileri yeni maliyetler de bekliyor. Enerji ve Su Düzenleme Komisyonu (KEVR), konut tüketicileri için elektrik fiyatlarında %3,05'lik bir artış ilan ederken, ısıtma ve sıcak su fiyatlarının yaklaşık %4,6 oranında artması bekleniyor.

Sonuç olarak, Haziran ayı hanehalkı bütçeleri için kısa süreli bir rahatlama getirse de, hizmet fiyatları (restoranlar, oteller, tıbbi hizmetler) üzerindeki baskı ile ulaşım ve enerji maliyetlerinin potansiyel artışı, Ağustos ayı tahminlerini belirsiz kılıyor. Enflasyonun kalıcı olarak kontrol altına alınması için daha geniş bir mal yelpazesinde düşüş gerekmektedir; ancak jeopolitik durum nedeniyle bu şu an için belirsiz görünmektedir.