Trzy dekady bułgarskiej nauki w Antarktyce: ponad 450 badaczy i rozszerzające się możliwości

Bułgarski program polarny odnotowuje znaczący sukces i międzynarodowe uznanie w ciągu ostatnich 30 lat. Według informacji przedstawionych przez Rosicę Janevą, szefową dyrekcji „Nauka” w Narodowym Centrum Badań Polarnych, ponad 450 naukowców pracowało w bułgarskiej bazie na wyspie Livingston, z czego znaczną część stanowią badacze międzynarodowi.

Od pierwszej ekspedycji w 1988 roku do dziś, Bułgaria zbudowała stabilną obecność w Antarktyce. Od 1993 roku kraj dysponuje stałą bazą, która funkcjonuje w miesiącach polarnych (od listopada do marca). Rozwój infrastruktury jest kluczowym czynnikiem tego sukcesu – dzięki finansowaniu w ramach krajowej mapy drogowej infrastruktury naukowej, baza dysponuje już trzema wyspecjalizowanymi laboratoriami: biologicznym, geologicznym i ogólnym.

Ważnym czynnikiem rozszerzającym obszar badań naukowych jest wykorzystanie statku badawczego. Umożliwia on dostęp do wcześniej niedostępnych lokalizacji i ułatwia transport próbek, co zwiększyło zainteresowanie bułgarską bazą ze strony zagranicznych kolegów. Podczas ostatniej ekspedycji Bułgaria wspierała badaczy z Rumunii, Grecji i Czarnogóry.

Obecnie trwają przygotowania do 35. bułgarskiej ekspedycji polarnej. Krajowy program „Od bieguna do bieguna” nie tylko podtrzymuje badania multidyscyplinarne, ale także aktywnie inwestuje w przyszłość nauki poprzez konkursy dla młodych naukowców. Projekty te wspierają analizy i publikacje młodych badaczy z rocznymi budżetami do 15 000 euro, podczas gdy większe projekty naukowe mogą osiągać kwoty do 50 000 euro.

Następna faza programu przewiduje finansowanie trzyletnich projektów naukowych, co zapewni jeszcze głębszą i bardziej konsekwentną pracę w środowisku polarnym.