Kulturowe „niejasne zasady”: Jak przetrwać w obliczu niepewności w finansowaniu sztuki?

Scena kulturalna w Bułgarii często przypomina scenariusz, w którym aktorzy znają swoje kwestie, ale nie wiedzą, kiedy rozpocznie się spektakl i czy w ogóle będzie na niego budżet. Właśnie ta niepewność była centralnym tematem dyskusji „Możliwości i problemy w finansowaniu sztuk performatywnych”, która odbyła się 30 czerwca w TR „Sfumato”.

W spotkaniu wzięły udział kluczowe postacie zarządzania kulturą: Neli Nedelcheva (dyrektor wykonawcza NFG), Neli Goranova (Urząd Miasta Sofii), Veselin Dimov (RCSI „Toplocentrala”) oraz prof. Margarita Mladenova (TR „Sfumato”). Rozmowy nie miały charakteru wyłącznie teoretycznego, lecz uderzyły w samo serce konkretnych deficytów systemowych.

Jednym z najostrzejszych pytań podniesionych podczas spotkania był brak przewidywalności. Choć terminy składania wniosków w programach Narodowego Funduszu „Kultura” są jasno zdefiniowane, artyści pozostają w „czarnej dziurze” w kwestii terminów ogłaszania wyników. Ta niejasność tworzy kaskadę trudności – utracone możliwości, brak możliwości planowania projektów twórczych oraz ogólne poczucie niestabilności w sektorze.

Prof. Margarita Mladenova podkreśliła krytyczną sytuację dla rozwoju żywej kultury teatralnej, podczas gdy uczestnicy omawiali również wysiłki na rzecz przekształcenia NFG w stabilną strukturę z jasno przewidywalną przyszłością. Mimo trudności przedstawiono także nowe możliwości – programy NFG oraz Urzędu Miasta Sofii na rok 2026, które wyznaczą rytm życia kulturalnego w nadchodzącym roku.

Dyskusja potwierdziła, że bez jasnych zasad i instytucjonalnej przejrzystości sztuka pozostaje w stanie permanentnego oczekiwania, zamiast skupiać się na swojej głównej misji – twórczości.