Sorunun Boyutu
Bulgaristan'ın en büyük beş şehri olan Sofya, Filibe, Varna, Burgas ve Ruse'deki nüfusun neredeyse %97'si, 55 desibelin üzerindeki ulaşım gürültüsüne uzun süreli maruz kalma koşullarında yaşıyor. 2025 yılında "Sustainable Cities and Society" adlı uluslararası dergide yayımlanan "Traffic noise assessment in urban Bulgaria using explainable machine learning" başlıklı bilimsel araştırmanın sonuçlarına göre, bu durum iki milyondan fazla insanı kapsıyor.
Araştırmanın yazarları Marco Helbig, Julian Hagenaur, Angel Burov ve Angel Djambov, 50 metrelik hücre ağından oluşan ayrıntılı gürültü haritaları oluşturmak için 232 sabit kontrol noktasından gelen verileri ve makine öğrenimi teknolojilerini kullanıyorlar.
Desibel Bazında Bölgesel Farklılıklar
Araştırma, şehirler arasındaki ortalama gürültü seviyelerinde önemli farklılıklar olduğunu gösteriyor. Filibe, ortalama 68,36 desibel ile en yüksek değerleri kaydediyor. Onu sırasıyla Ruse (65,45 dB), Burgas (64,81 dB), Sofya (61,53 dB) ve Varna (57,06 dB) takip ediyor.
İncelenen tüm yerleşim yerlerinde merkezi bölgeler, çevre bölgelere göre daha gürültülü; en yüksek seviyeler ise büyük ana yollar, ticari ve üretim bölgeleri çevresinde gözlemleniyor. Beş şehirde toplamda sakinlerin %81,8'i (yaklaşık 1,73 milyon kişi) uzun süreli yüksek gürültü seviyesine sahip bölgelerde bulunuyor ve yarım milyondan fazla kişi en az 65 desibellik seviyelere maruz kalıyor.
Filibe'de bu tür bölgelerdeki insanların oranı %58,3 ile en yüksek seviyedeyken, Burgas'ta bu oran %40'tır. Sofya'da oran daha düşük (%16,7) olsa da, nüfusun büyüklüğü nedeniyle bu durum yaklaşık 195.000 kişinin yüksek gürültü yüküne sahip bölgelerde yaşadığı anlamına geliyor.
Sağlık ve Ekonomik Sonuçlar
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), çevresel gürültüyü bir halk sağlığı sorunu olarak sınıflandırıyor. Örgütün Avrupa için önerilerine göre, araç trafiğinden kaynaklanan ortalama gürültü maruziyeti 53 desibelin (Lden göstergesine göre) altında olmalıdır.
Angel Djambov ve arkadaşlarının 2025 yılında "Environmental Research" dergisinde yayımlanan başka bir araştırma, 4640 sakinin algısını inceliyor. Araç trafiğinde şiddetli rahatsızlığın 62,5 desibelin üzerinde belirgin bir şekilde arttığı, demiryolu ve havacılık gürültüsünde ise benzer bir tepkinin 40 ile 45 desibel gibi daha düşük değerlerde gözlemlendiği tespit edildi.
Şunlar da ilginizi çekebilir
- Son 24 saat içinde 35 sürücü alkol ve uyuşturucu etkisi altında araç kullandı
- Kentsel Ortamda Tilkiler: Sofya'nın Farklı Bölgelerinde Hayvanlar Gözlemlendi
- Sliven'de Polis Denetimleri: Ehliyetlere El Konuldu ve Teknik Arızalar Nedeniyle Yaptırımlar Uygulandı
- Ruse-Biala yolunda trajedi: Kamyon ve minibüs çarpışmasında 4 ölü; savcılık soruşturma başlattı
Gürültünün toplum üzerindeki etkilerinin teorik ekonomik maliyeti yaklaşık 302 milyon euro olarak belirlendi. Araştırmacılar, sorunun çözümünün sadece daha sessiz araçların kullanılmasını değil; yol kaplamalarının kalitesinin artırılması, trafik optimizasyonu, hız yönetimi ve kentsel alanın daha iyi organizasyonu gibi karmaşık önlemler gerektirdiğini vurguluyor.