Bulgar uçucu yağ bitkileri sektörü, benzersiz genetik sermayenin kaybı konusunda ciddi bir riskle karşı karşıya. Kazanlık'taki Gül ve Uçucu Yağ Bitkileri Enstitüsü'nden bilim insanları, fide materyali ve ıslah başarılarının ihracatına yönelik daha sıkı kontrol mekanizmalarının derhal uygulanması konusunda ısrar ediyor.
Stara Zagora Valisi Doç. Dr. Kaloyan Damyanov ile yapılan çalışma toplantısı sırasında uzmanlar, Bulgar yağlı gülüne yönelik artan uluslararası ilginin bir tehlike barındırdığını vurguladı. Yeterli düzenleme eksikliği durumunda, değerli çeşitler gerekli kısıtlamalar olmaksızın ihraç edilebilir ve bu da ulusal ekonomik çıkarları zayıflatabilir.
Bilim insanları, genetik fonun korunmasının yanı sıra sektörün gelişimini yavaşlatan diğer kritik sorunlara da dikkat çekti:
- Yetersiz finansman: Yüksek bilimsel potansiyele rağmen, Enstitü teknolojik olarak eskimiş ekipmanlarla çalışıyor, bu da dünyanın önde gelen merkezleriyle rekabet etmeyi zorlaştırıyor.
- Ulusal referans laboratuvarı eksikliği: Şu anda gül yağının sertifikasyonu ve kalite kontrolü farklı laboratuvarlar arasında dağılmış durumda, bu da merkezi bir standart ihtiyacı yaratıyor.
- Zayıf bilim-iş dünyası bağlantısı: Bilimsel çalışmaların üretimde doğrudan pratik uygulama bulabileceği daha aktif bir ortaklığa ihtiyaç var.
Vali, mevzuat değişikliklerini görüşmek üzere Tarım ve Gıda Bakanlığı ile bir tartışma başlatacağına söz verdi. Çözüm olarak, devletin bilimsel araştırmalara yatırım yapan işletmeleri teşvik edeceği kamu-özel ortaklığı modellerinin kullanılmasını önerdi.
Kazanlık'taki Enstitü, örneğin "Teres" lavanta çeşidinin ıslahı ve Rodoplar'da 1500 metrenin üzerindeki rakımlarda kültür yetiştirme konusundaki başarılı denemeler gibi yüksek başarılar sergilemeye devam ediyor. Ancak bu başarıların, Bulgar sektörünün dünya sahnesinde rekabetçi kalabilmesi için istikrarlı bir kurumsal korumaya ihtiyacı var.