Do Trybunału Unii Europejskiej skierowano zapytanie prejudycjalne, które ma rozstrzygnąć, czy wiązanie lekarzy rezydentów karami finansowymi jest zgodne z europejskimi normami prawnymi. Kwestia ta dotyczy potencjalnego ograniczenia swobodnego przepływu kadr w ramach UE.
Podstawą sprawy jest spór przed Sąd Okręgowy w Sofii między szpitalem uniwersyteckim a specjalistą kardiologii. Lekarz zawarł umowę o pracę w placówce medycznej na okres pięciu lat po uzyskaniu specjalizacji, jednak odszedł zaledwie dziesięć miesięcy później. Szpital domaga się zwrotu kosztów jego szkolenia oraz kary umownej w wysokości dwóch wynagrodzeń.
Rezydent kwestionuje to roszczenie, twierdząc, że klauzula kary umownej jest bezprawna i stawia go w niesprawiedliwej sytuacji. Broni stanowiska, według którego jest zobowiązany jedynie do zwrotu kosztów szkolenia oraz należnych odsetek.
Sędzia Maria Taneva skierowała zapytanie do Luksemburga, aby wyjaśnić kilka fundamentalnych kwestii:
- Czy lekarze rezydenci są uznawani za „pracowników” w rozumieniu prawa europejskiego, co gwarantuje im prawo do swobodnego przemieszczania się?
- Czy postanowienia bułgarskiego Kodeksu pracy dotyczące umów o uzyskanie specjalizacji naruszają prawo do swobodnego przemieszczania się?
- Czy sankcja finansowa (koszty szkolenia plus kara umowna) stanowi przeszkodę w swobodnym wykonywaniu zawodu i ryzyko przymusowego zatrzymania kadr u danego pracodawcy?
W Bułgarii status prawny tych umów jest przedmiotem sporów, ponieważ nie są to klasyczne umowy o pracę, lecz są uregulowane w Kodeksie pracy, co często prowadzi do rozbieżności w orzecznictwie sądowym dotyczących ich stosowalności zgodnie z Ustawą o zobowiązaniach i umowach.