Parlament Europejski rozpoczyna serię głębokich reform instytucjonalnych, mających na celu zwiększenie przejrzystości, odpowiedzialności i efektywności operacyjnej instytucji. Zmiany zainicjowane przez przewodniczącą Parlamentu, Robertę Metsolę, mają na celu przekształcenie PE w bardziej nowoczesną i otwartą strukturę.
Optymalizacja pracy
Jednym z głównych filarów reformy jest zmiana Regulaminu, która wejdzie w życie wraz z nową kadencją parlamentarną (2024–2029). Nowe zasady pozwalają na szybszy przydział akt ustawodawczych między komisjami, redukują spory administracyjne i umożliwiają tworzenie tymczasowych komisji legislacyjnych do rozpatrywania złożonych przypadków. Celem jest przyspieszenie podejmowania decyzji oraz jaśniejsza rola dystrybucyjna różnych grup roboczych.
Wzmocnienie relacji z Komisją
Ważnym efektem reformowanego procesu jest zrewidowane porozumienie ramowe między Parlamentem Europejskim a Komisją Europejską. Nowy dokument, podpisany przez Robertę Metsolę i Ursulę von der Leyen, wzmacnia dialog i wzajemne zaufanie. Członkowie Komisji będą podlegać surowszym zobowiązaniom dotyczącym obecności na posiedzeniach plenarnych i spotkaniach komisji, co zapewni lepszą demokratyczną kontrolę nad wdrażaniem polityki UE.
Etyka, przejrzystość i walka z zewnętrzną ingerencją
W odpowiedzi na społeczne żądania dotyczące wyższych standardów moralnych, Parlament wprowadził surowe zasady dotyczące:
- Drzwi obrotowych: Nowe zasady dla byłych członków PE, w tym zakaz kontaktu z nimi w ciągu sześciu miesięcy od opuszczenia instytucji.
- Przejrzystości interesów: Obowiązkowe ujawnianie spotkań z przedstawicielami grup interesu oraz przedstawicielami państw trzecich.
- Prezentów i wydatków: Zaostrzone wymogi dotyczące deklarowania prezentów i kosztów podróży.
- Bezpieczeństwa: Powołanie specjalnych komisji ds. przeciwdziałania dezinformacji i zewnętrznej ingerencji w proces demokratyczny.
Poprawa kwestii społecznych i administracyjnych
Reformy obejmują również postępowe kroki wspierające pracowników i eurodeputowanych. Zaproponowano Akt o wyborze członków PE, który umożliwi głosowanie przez pełnomocnika w przypadku ciąży i po porodzie, aby zapewnić równowagę między mandatem zawodowym a obowiązkami rodzicielskimi. Jednocześnie wprowadzono nowe mechanizmy ochrony dla sygnalistów (whistleblowers) oraz powołano służbę mediacji w sporach dotyczących molestowania.
Wszystkie te zmiany są częścią szerszej strategii budowy „europejskiej tarczy dla demokracji” i wzmacniania standardów etycznych poprzez nowy, niezależny organ UE ds. etyki.