Skala problemu
Prawie 97% ludności w pięciu największych bułgarskich miastach – Sofii, Płowdiwie, Warnie, Burgas i Rusie – żyje w warunkach długotrwałej ekspozycji na hałas komunikacyjny powyżej 55 decybeli. Dotyczy to ponad dwóch milionów osób, według wyników badania naukowego „Traffic noise assessment in urban Bulgaria using explainable machine learning”, opublikowanego w 2025 roku w międzynarodowym czasopiśmie „Sustainable Cities and Society”.
Autorzy badania – Marco Helbig, Julian Hagenauer, Angel Burov i Angel Djambov – wykorzystali dane z 232 stałych punktów kontrolnych oraz technologie uczenia maszynowego, aby stworzyć szczegółowe mapy hałasu z siecią komórek o wymiarach 50 metrów.
Różnice regionalne w decybelach
Badanie wykazuje znaczne różnice w średnich poziomach hałasu między miastami. Płowdiw odnotował najwyższe wartości, średnio 68,36 decybela. Kolejne miejsca zajmują: Rusa (65,45 dB), Burgas (64,81 dB), Sofia (61,53 dB) i Warnia (57,06 dB).
We wszystkich badanych miejscowościach części centralne są głośniejsze od peryferyjnych, przy czym najwyższe poziomy obserwuje się w pobliżu głównych arterii drogowych, stref handlowych i przemysłowych. Łącznie w pięciu miastach 81,8% mieszkańców (około 1,73 miliona osób) znajduje się w strefach o długotrwałym wysokim poziomie hałasu, przy czym ponad pół miliona osób jest narażonych na poziomy wynoszące co najmniej 65 decybeli.
W Płowdiwie odsetek osób w takich strefach jest najwyższy – 58,3%, podczas gdy w Burgas wynosi on 48%. Choć w Sofii procent ten jest niższy (16,7%), ze względu na dużą liczbę mieszkańców oznacza to, że blisko 195 000 osób żyje w obszarach o wysokim obciążeniu hałasem.
Konsekwencje zdrowotne i ekonomiczne
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) klasyfikuje hałas środowiskowy jako problem zdrowia publicznego. Zgodnie z zaleceniami organizacji dla Europy, średnia ekspozycja na hałas komunikacyjny powinna być niższa niż 53 decybele (według wskaźnika Lden).
Inne badanie, opublikowane w 2025 roku w czasopiśmie „Environmental Research” przez Angela Djambova i współautorów, badało percepcję 4640 mieszkańców. Stwierdzono, że w przypadku ruchu samochodowego silne podrażnienie wyraźnie wzrasta powyżej 62,5 decybela, podczas gdy w przypadku hałasu kolejowego i lotniczego podobna reakcja obserwowana jest przy niższych wartościach – między 40 a 45 decybeli.
Może Cię również zainteresować
- 35 kierowców prowadziło pod wpływem alkoholu i narkotyków w ciągu ostatniej doby
- Lisy w środowisku miejskim: Zwierzęta zauważone w różnych częściach Sofii
- Kontrole policyjne w Slivenie: odebrane prawo jazdy i sankcje za usterki techniczne
- Tragedia na trasie Ruse-Bałakan: 4 osoby zginęły w zderzeniu ciężarówki z mikrobusem; prokuratura przejęła śledztwo
Teoretyczna ocena ekonomiczna skutków hałasu dla społeczeństwa została określona na około 302 miliony euro. Badacze podkreślają, że rozwiązanie problemu wymaga kompleksowych środków: poprawy jakości nawierzchni, optymalizacji ruchu, zarządzania prędkością oraz lepszej organizacji przestrzeni miejskiej, a nie tylko stosowania cichszych pojazdów.