Europa ociepla się około dwa razy szybciej niż średnie tempo dla pozostałej części planety. Jest to jeden z kluczowych wniosków z raportu „Stan klimatu w Europie 2025”, przygotowanego przez usługę Copernicus oraz Światową Organizację Meteorologiczną (WMO). Dane pokazują, że zmiany klimatyczne nie objawiają się równomiernie, a różne regiony reagują w odmienny sposób.
Rok 2025 potwierdza się jako trzeci najcieplejszy rok od początku pomiarów meteorologicznych, z globalną średnią temperaturą wynoszącą +1,43°C w porównaniu z okresem przedindustrialnym (1850–1900). Ważnym wskaźnikiem jest również fakt, że trzyletni okres 2023–2025 jest pierwszym, w którym średnia globalna temperatura przekroczyła krytyczny próg 1,5°C ustalony w Porozumieniu Paryskim. Jedną z ważnych przyczyn gwałtownego wzrostu temperatur jest zjawisko El Niño, które w latach 2023/24 przyczyniło się do dodatkowego ocieplenia o około +0,1°C.
Ekstremalne temperatury i nowe standardy odzieży
Wysokie temperatury na lądzie dyktują nowe zasady w różnych sektorach. Na przykład, ekstremalne upały wymuszają nowe rozwiązania przy produkcji mundurów dla sił zbrojnych. W 2023 roku wprowadzono jednolitą, pięciokolorową patynę dla „klimatu umiarkowanie kontynentalnego” dla odzieży polowej wszystkich rodzajów wojsk, obejmującą protokoły ochrony termicznej podczas ekstremalnych upałów i mrozów.
Na poziomie globalnym rejestrowane są rekordy: w Portugalii zmierzono 46,6°C, a w azjatyckiej części Turcji – 50,5°C. Ekstremalne opady doprowadziły do poważnych powodzi w Azji, USA i Europie, przy czym powodzie nad Morzem Czarnym zostały spowodowane przez cyklon śródziemnomorski Barbara.
Ocieplenie oceanów i masy lodowe
Globalne ocieplenie jest potęgowane przez rekordowe nagrzewanie się oceanów. W 2025 roku tempo gromadzenia ciepła w nich jest ponad dwukrotnie wyższe w porównaniu z drugą połową XX wieku. Tylko w latach 2024 i 2025 ocean światowy pochłonął tyle ciepła, co 200-krotność energii elektrycznej wyprodukowanej na świecie w 2024 roku. Średnia temperatura powierzchni oceanu światowego jest o 0,6°C wyższa niż poziomy od 1980 roku, podczas gdy w morzach wokół Europy ocieplenie sięga +1,1°C, a w Morzu Śródziemnym – +1,4°C.
Równolegle obserwuje się poważne zmniejszanie mas lodowych. Powierzchnia pokrywy śnieżnej na półkuli północnej jest trzecią najniższą w historii. W 2025 roku średnia powierzchnia arktycznego lodu morskiego jest drugą najniższą, a powierzchnia antarktycznego lodu morskiego jest trzecią najniższą wartością w historii. Utrata masy lodowców w okresie 2024/2025 wyniosła około 430 gigaton – objętość wystarczającą, aby pokryć terytorium Bułgarii wodą o wysokości blisko 4 metrów.
Wpływ na Bułgarię i prognozy na przyszłość
Bułgaria już odczuwa konsekwencje tych zmian poprzez ekstremalne zjawiska pogodowe. Lato 2025 w kraju było trzecim najgorętszym od 1930 roku, a susza była najdotkliwsza w tym samym okresie. W południowo-zachodniej Bułgarii odnotowano fale upałów z temperaturami powyżej 40°C, przy czym w Montanie zarejestrowano szczytową wartość 43,5°C.
Może Cię również zainteresować
- Europejska sieć transportowa nie jest przygotowana na klimatyczny apokalipsę: prognozy miliardowych strat
- Koniec masowego wyrzucania ubrań: UE wprowadza zakaz niszczenia niesprzedanych towarów
- Europa rozważa automatyczne ograniczanie prędkości za pomocą satelitów i 5G: Możliwa ingerencja w sterowanie pojazdem
- Hiszpański model gospodarczy wywołuje napięcia polityczne w Unii Europejskiej
Prognozy klimatyczne pozostają wyzwaniem. Istnieje około 90% prawdopodobieństwa, że latem rozpocznie się nowy cykl El Niño. Jeśli to wydarzenie będzie silne lub wyjątkowo silne, przewiduje się, że rok 2026 będzie najgorętszym rokiem w historii, a w 2027 roku nastąpi kolejny gwałtowny skok temperatury.